sanacjafirm.pl

17.08.2015

Działania i wynagrodzenie doradcy restrukturyzacyjnego na przykładzie

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne stanowi, że doradca restrukturyzacyjny może być wyznaczony przez sąd jako nadzorca lub zarządca.

Procedury naprawcze opisane w ustawie jak i zadania stojące przed doradcą restrukturyzacyjnym są nowymi rozwiązaniami prawnymi, które wejdą w życie 1 stycznia 2016 r. Stawiają one nowe wymogi wobec przedsiębiorców i zarządów, którzy chcą ratować swoje firmy, a także narzucają nowy scenariusz postępowania.

Cykl kilku artykułów zestawi działania doradcy restrukturyzacyjnego pełniącego obowiązki nadzorcy sądowego lub zarządcy z jego wynagrodzeniem. Pierwszy przykład dotyczy procedury „przyspieszone postępowanie układowe” i przykładowej firmy Usługi budowlane PB Sp. z o.o.

Opis przykładowego przedsiębiorstwa

Firma „Usługi budowlane PB” Sp. z o. o. świadczy usługi przy budowie autostrad i dróg. Funkcjonuje na rynku od 25 lat. W roku 2013 rozpoczęły się problemy finansowe Spółki. Podmioty, które jej zlecały prace zaprzestały na bieżąco regulować faktury, z tego względu zaczęły narastać zobowiązania Spółki. W 2013 roku Spółka osiągnęła przychody na poziomie 28 mln zł i wygenerowała niewielki wynik dodatni. W porównaniu z rokiem 2012 był to spadek prawie o 50% (z 52 mln zł). Rok 2014 Spółka zakończyła przychodami w wysokości 11 mln zł i stratą 1,8 mln zł. W efekcie podjętych przez Zarząd działań restrukturyzacyjnych i dzięki pozyskanym nowym zleceniom w 2015 r. nastąpiła poprawa sytuacji. Przychody wyniosły 14 mln zł i wynik netto – plus 200 tys. zysku netto.

Niestety odbiorca robót z 2015 r. (firma „X”) nie zapłacił za ostatnią fakturę ( kwota 2,4 mln zł) gdyż złożył wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu z wierzycielami, zgodnie z przepisami obowiązującej w 2015 roku ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. W propozycjach układowych zleceniodawca Spółki zaproponował wierzycielom z kwotami powyżej 1 mln zł całkowitą redukcję odsetek i 50% należności głównej. Jeśli układ zostanie zatwierdzony i będzie wykonywany, Spółka Usługi Budowlane PB Sp. z o. o. otrzyma kwotę 1,2 mln zł płatną w ośmiu kwartalnych ratach począwszy od trzeciego miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia o zatwierdzeniu układu firmy „X”. Brak płatności kwoty 2,4 mln zł + VAT mocno zachwiał finansami analizowanej Spółki.

Działania Zarządu Spółki

Zarząd Spółki Usługi Budowlane PB Sp. z o. o. w styczniu 2016 r. uznał, że kwota zobowiązań w tym przeterminowanych – jest zbyt duża i nie jest realne pełne jej uregulowanie. Zarząd postanowił skorzystać z przepisów ustawy Prawo restrukturyzacyjne.

Zarząd oparł się o sporządzoną diagnozę Spółki, ocenę efektów własnych działań obniżających koszty, rozmowy z bankami i potencjalnymi inwestorami. Diagnoza Spółki przedstawiała się następująco:

 

1.Spółka z 25-letnią tradycją z ugruntowaną pozycją na rynku z bardzo dobrymi referencjami.

2. Kluczowi pracownicy, mimo tarapatów od 4 lat nadal są związani ze Spółką, aczkolwiek zespół jest znacznie mniejszy.

3. Bilans Spółki wykazuje dodatnie kapitały własne, zobowiązania o 50% przekraczają należności. Nie występują wierzytelności sporne. Struktura bilansu przedstawia się następująco:

A. Aktywa trwałe 5,0 A. Kapitał własny 0,5
B. Aktywa obrotowe 7,0 B. Zobowiązania i rezerwy 11,5
Razem 12,0 Razem 12,0

(dane w mln zł)

 

Spółka nie ma zdolności do pozyskania finansowania zewnętrznego. Niskie notowanie budownictwa w ratingach banków i inwestorów powoduje, że nie jest możliwe pozyskanie kredytu. Z tego względu Spółka Usługi Budowlane PB Sp. z o. o. finansuje się wyłącznie zobowiązaniami wobec dostawców/podwykonawców.

4. Próba leasingu zwrotnego bazy firmy o wartości rynkowej ok. 6 mln zł zakończyła się fiaskiem. Instytucje finansowe argumentowały odmowę ujemnym wynikiem finansowym. Spółka nie uzyskała także kredytu bankowego na sfinansowanie przeterminowanych zobowiązań, które przekroczyły 4 mln zł. Analiza aktualnie prowadzonych kontraktów, ich rentowności, trendów na rynku, rozmowy z firmami z którymi Spółka Usługi Budowlane PB Sp. z o.o. współpracuje pozwoliły na opracowanie prognozy przychodów i kosztów na najbliższe lata. Na bazie tych dokumentów przygotowano propozycje układowe dla wierzycieli.

5. Prognoza przychodów na 2016r. to 17 mln zł i zysk netto na poziomie 1,5 mln zł.

W świetle przedstawionej sytuacji Zarząd Spółki podjął decyzję o złożeniu wniosku o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego. W uzasadnieniu uchwały Zarząd Spółki stwierdził, że prognozy są co prawda dla Spółki Usługi budowlane PB Sp. z o. o. są korzystne lecz przeterminowane zobowiązania i spodziewane egzekucje komornicze mogą skutkować dezorganizacją funkcjonowania Spółki. Zarządowi Spółki nie udało się pozyskać finansowania zewnętrznego, a kluczowi wierzyciele nie byli skłonni podpisywać bilateralnych porozumień dotyczących rozłożenia w czasie spłaty zobowiązań.

Wniosek o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego.

Zarząd Spółki wraz z wybranym przez siebie doradcą restrukturyzacyjnym przygotował wstępny plan restrukturyzacyjny oraz propozycje układowe. Wybór doradcy restrukturyzacyjnego był arbitralną decyzją Zarządu Spółki, gdyż takie wsparcie/działanie nie jest wymagane przepisami prawa.

Zgodnie z wymogami art. 227 Ustawy Zarząd sporządził kompletny wniosek. Zarząd stwierdził, że nie występują wierzytelności sporne, a wszystkie wierzytelności mogą być objęte układem z mocy prawa. Zarząd wpłacił do sądu zaliczkę w wysokości przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (art. 230 Ustawy).

We wstępnym planie restrukturyzacyjnym Zarząd Spółki opisał przyczyny sytuacji ekonomicznej Spółki, wskazał, że sprzedaż jedynego istotnego środka trwałego – bazy firmy spowoduje jej rozpad ze względu na bardzo duży koszt ewentualnej przeprowadzki i utrudnienia w działalności. Zarząd przedstawił planowane działania ukierunkowane na zmiany organizacyjne celem zmniejszenia kosztów stałych i zamiany ich na zmienne, pozyskanie inwestora z kwotą 1- 3 mln zł oraz odstąpienie od podnoszenia wynagrodzeń Zarządowi i pracownikom oraz wstrzymanie wypłat dywidendy do pełnego uregulowania układowych zobowiązań.

W propozycjach układowych podzielono wierzycieli na trzy grupy. Łączna liczba wierzycieli wyniosła 42 podmioty, a suma wierzytelności z odsetkami 9,7 mln zł. Założono, że najwięksi wierzyciele będą spłaceni w 80% w terminie 2 lat z kwartalną karencją, pozostali w 100%.

Po czterech dniach roboczych. Sad wydał postanowienie o otwarciu przyspieszonego postępowania układowego. Sąd wyznaczył sędziego – komisarza i nadzorcę sądowego – Spółkę Doradcy SA.

Przyspieszone postępowanie układowe

Następnego dnia po wydaniu przez Sąd postanowienia o otwarciu przyspieszonego postępowania układowego w Spółce „ Usługi budowlane PB” Sp. z o. o. pojawił się członek Zarządu wraz z dwoma pracownikami Spółki Doradcy S.A. – nadzorcy sądowego. Zespół zapoznał się z sytuacją finansową, organizacyjną, kadrową dłużnika, realizowanymi projektami, postępowaniami sądowymi, administracyjnymi, itd. Szczegółowo został omówiony wstępny plan restrukturyzacyjny przygotowany przez Zarząd Spółki.

Następnie nadzorca sądowy przystąpił do realizacji zadań określonych w art. 40 i art. 261 Ustawy. Ze strony nadzorcy sądowego projekt realizowało pięciu pracowników, w tym dwóch z licencją doradcy restrukturyzacyjnego. W ciągu dwóch tygodni zostały wykonane następujące prace:

1. Zawiadomiono wszystkich wierzycieli o otwarciu przyspieszonego postępowania restrukturyzacyjnego.

2. Na forum Zarządu i menedżerów Spółki Usługi budowlane PB Sp. z o. o. przedyskutowano potencjał usługowy Spółki, ryzyka prowadzonej działalności, portfel zleceń obecnych i potencjalnych na kolejne lata, rentowności projektów i źródła finansowania ich realizacji. Następnie przedyskutowano plan działań restrukturyzacyjnych, ich koszty, czas trwania i efekty. Kolejnym etapem analiz była sytuacja finansowa, źródła pozyskania dodatkowego kapitału, dotychczasowa pomoc publiczna, itd. Nadzorca sądowy z zespołem przeanalizował skutki działań zaproponowanych przez Zarząd, w tym „zamrożenie” wynagrodzeń i wypłat dywidend. Przeanalizowano także program inwestycyjny dłużnika i źródła jego sfinansowania.

3. Następnie pracownicy nadzorcy sądowego w specjalnie przygotowanym arkuszu kalkulacyjnym wprowadzili dotychczasowe wyniki Spółki, skutki propozycji układowych, efekty pozyskania inwestora i prognozę wyników przychodów i kosztów na najbliższe lata. W ten sposób powstała projekcja przychodów i wyników na najbliższe 5 lat w dwóch prognozach z której można było wnioskować o realności wykonania zobowiązań układowych.

4. Kolejnym krokiem było zlecenie wykonania testu pomocy publicznej, a następnie testu prywatnego wierzyciela.

5. Kolejny dzień był poświęcony na rozmowy z kluczowymi dwoma wierzycielami na temat akceptacji propozycji układowych oraz ewentualnego zainwestowania w udziały Spółki (po zawarciu układu). Rozmowy były prowadzone w obecności członka zarządu Spółki Doradcy S.A. – nadzorcy sądowego i Zarządu Spółki. Negocjacje zakończyły się sukcesem, gdyż jeden z wierzycieli pisemnie zobowiązał się do objęcia udziałów na kwotę 1 mln zł – po zatwierdzeniu układu.

6. W oparciu o dyskusje z Zarządem, sporządzone analizy, arkusze kalkulacyjne i rozmowy z wierzycielami, zespół nadzorcy sądowego sporządził plan restrukturyzacyjny i dołączył test prywatnego wierzyciela.

W terminie dwóch tygodni od otwarcia przyspieszonego postępowania układowego, nadzorca sądowy złożył sędziemu – komisarzowi:

– plan restrukturyzacyjny wraz z propozycjami układowymi,
– spis wierzytelności.

Wierzytelności sporne nie występowały.

Zgromadzenie wierzycieli

Na 30-sty dzień po otrzymaniu dokumentów przygotowanych przez nadzorcę sądowego, sędzia-komisarz wyznaczył termin zgromadzenia wierzycieli. Następnie wierzyciel, który zaakceptował inwestycję kapitałową w Spółkę otrzymał komplet dokumentów wraz z planem restrukturyzacyjnym. W związku z tym, że test prywatnego wierzyciela potwierdził, że nie występuje pomoc publiczna możliwe było wyznaczenie krótkiego terminu zgromadzenia wierzycieli.

W oczekiwaniu na zgromadzenie wierzycieli, nadzorca sądowy sporządził pierwsze comiesięczne sprawozdanie. W trakcie zgromadzenie wierzycieli, któremu przewodniczył sędzia – komisarz wysłuchano przedstawiciela nadzorcy sądowego, który omówił założenia planu restrukturyzacyjnego, propozycje układowe i przedstawił opinię o realności wykonania układu. Następnie w głosowaniu przyjęto układ.

Sędzia-komisarz na zgromadzeniu wierzycieli wydał postanowienie w przedmiocie stwierdzenia przyjęcia układu.
Na postanowienie o zatwierdzeniu układu, w terminie dwóch tygodni nie wpłynęło żadne zażalenie.

Po uprawomocnieniu się postanowienia o zatwierdzeniu układu, postępowanie restrukturyzacyjne zostało zakończone. Nadzorca sądowy pełnił swoją funkcję, zgodnie z art. 27 Ustawy, do zakończenia postępowania, czyli łącznie przez okres 2,5 m-ca, z tym, że bardzo intensywne prace zespołu 5 osób trwały przez 2 tygodnie. Należy podkreślić, że przedstawiony przykład zawiera bardzo wiele uproszczeń. Nie występuje pomoc publiczna ani wierzytelności sporne, układ został bardzo sprawnie zatwierdzony. Praktyka gospodarcza będzie zapewne bardziej złożona.

Wynagrodzenie nadzorcy sądowego

Zgodnie z art. 42 ustawy Prawo restrukturyzacyjne wynagrodzenie nadzorcy sądowego ustala się jako sumę czterech części składowych.

Dla analizowanego przypadku składowe są następujące:

Lp. Parametr L. Przedział

Liczba podstaw

wynagrodzenia

1 Liczba wierzycieli 42 11-50 3
2 Suma wierzytelności przysługujących wierzycielom 9 mln zł 1-10 mln zł 8
3 Część ustala przez sąd zależnie od specyfiki 0-10 3
4 Część ustala przez sąd w zależności od czasu trwania 0-10 0
Razem     14 podstaw

 

Przez podstawę wynagrodzenia Ustawa określa przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego, ogłoszone przez Prezesa GUS. Dla analizowanego przypadku przyjęto jako podstawę kwotę 4 236 zł. Co oznacza, że wynagrodzenie nadzorcy Sądowego – Spółki Doradcy S.A. wyniesie 67 776 zł + podatek VAT. W przypadku prawomocnej odmowy zatwierdzenia układu albo umorzenia postępowania wynagrodzenie wynosi 40% wyliczonej kwoty czyli 27 110 zł.

Jeśli sąd nie uzna szczególnego nakładu pracy nadzorcy sądowego – Spółki Doradcy S.A. (dodatkowe trzy „podstawy” w tabeli), wówczas naliczonych zostanie 11 podstaw (3+8) i wynagrodzenie będzie wynosić odpowiednio 46 596 zł i 40% tej kwoty – 18 638 zł. Do podanych kwot naliczony zostanie podatek od towarów i usług VAT.

KOMENTARZ

Przykład przedstawia opis „optymalnego” przebiegu postępowania. Wzorcowa postawa Zarządu Spółki Usługi budowlane PB Sp. z o. o., który przygotował zarówno wstępny program restrukturyzacji jak i komplet dokumentów. Właściwie dobrany moment zgłoszenia wniosku, gdy występują zobowiązania przeterminowane lecz nie ma zajęć komorniczych, Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą. Zarząd słusznie uznał, że Spółka jest zagrożona niewypłacalnością, gdyż niskie oceny branży budowlanej wśród bankowców uniemożliwiają pozyskanie kredytu, a niektórzy wierzyciele mogą rozpocząć egzekucję należności, co może wpłynąć na np. blokadę kont bankowych i w efekcie na dezorganizację firmy i finalnie na jej upadłość.

Wysokość wynagrodzenia pozostawiam do własnej analizy przez Czytelników. Nakład pracy szacuję na sześćdziesiąt dniówek konsultantów, w tym ok. 1/3 w wykonaniu osób z licencją doradcy restrukturyzacyjnego. Projekt realizowany w strukturze Spółki posiadającego niezbędne uprawnienia.


IMG_1650

Andrzej Głowacki
Przewodniczący Rady Nadzorczej
DGA Centrum Sanacji Firm S.A.
Prezes Zarządu DGA S.A.
Email: andrzej.glowacki@sanacjafirm.pl

 

Śpieszymy Tobie z pomocą! DGA Centrum Sanacji Firm S.A.
DGA Centrum Sanacji Firm S.A.
ul.Towarowa 37, III piętro,
61-896 Poznań,
woj. wielkopolskie,
Tel. +48 61 643 51 00,
Kom.: +48 601 827 681,
E-mail: kontakt@sanacjafirm.pl
Oddział DGA Centrum Sanacji Firm S.A. w Warszawie
ul. E. Plater 53 XIV p. budynek WFC,
00-113 Warszawa,
woj. mazowieckie,
Tel. +48 22 528 6656, E-mail: kontakt@sanacjafirm.pl,
Oddział DGA Centrum Sanacji Firm S.A. w Katowicach
ul. Piotra Ściegiennego 3, Katowice Business Point,
40-114 Katowice,
woj. śląskie,
Tel. +48 61 643 51 00,
Kom.: +48 601 827 681,
E-mail: kontakt@sanacjafirm.pl